Specjalnie dla naszych klientów, którzy jeszcze nie posługują się biegle terminologią stosowaną w drukarniach - po to, aby mieć wspólny jezyk i wzajemne zrozumienie - przygotowaliśmy króciutki i wybiórczy słowniczek terminów poligraficznych...

 

* A *

 

Afisz
ogłoszenie, zawiadomienie itp., zazwyczaj w większym formacie; odznacza się układem literniczym i graficznym, drukowany jednostronnie.

 

Akcydens
druk okolicznościowy, np. afisz, zaproszenie, etykieta, formularz, itp.

 

Apla
powierzchnia zadrukowana przez pełne pokrycie farbą (bez półtonów).

 

* B *

 

Backlight
1. podświetlana od wewnątrz reklama zewnętrzna. Najczęściej stosowany jest format 3x6m. Wielkość oraz świetne właściwości ekspozycyjne związane z zastosowaniem materiału winylowego i równomiernie rozłożonym oświetleniem zapewniają skuteczność przekazu reklamowego przez całą dobę;
2. (backlit) specjalna tkanina winylowa, papier lub folia do jednostronnego lub dwustronnego wydruku backlightów.

 

Banner
trwała reklama zewnętrzna do ekspozycji w świetle dziennym lub podświetlana od zewnątrz drukowana na tkaninie lub siatce winylowej oraz na powlekanym PCV płotnie. Może być drukowana jednostronnie na tkaninie typu -> frontlight lub dwustronnie na tkaninie typu -> blockout.

 

Bigowanie
wyciskanie rowka lub rowków w miejscach zagięcia kartonu lub tektury.

 

Billboard
najbardziej rozpowszechniony nośnik reklamy zewnętrznej. Jest podstawowym i chętnie wykorzystywanym medium reklamowym w kampaniach różnorodnych produktów i usług.
Tablice billboardowe zlokalizowane są w największych aglomeracjach kraju, we wszystkich miastach wojewódzkich. Standardowe okresy ekspozycji na billboardach to miesiąc lub 2 tygodnie.

 

Blockout
specyficzna tkanina winylowa przeznaczona do druku dwustronnego - np. proporców - z wbudowaną pomiędzy powierzchniami ekspozycyjnymi specjalną przekładką nie pozwalającą na przenikanie światła. Separator ten powoduje, iż nawet w słoneczne dni bannery i proporce "nie prześwitują" i obie powierzchnie są doskonale czytelne.

 

Blueback
papier Blue Back Side do druku billboardów, z niebieskim powleczeniem spodniej strony. Przy złej pogodzie, zwłaszcza podczas deszczów, a także przy dużej wilgotności powietrza papier przyjmuje wodę i nasiąka. Bez "bluebacku" staje się przeźroczysty... Niebieska warstwa ma za zadanie "optycznie" izolować aktualną grafikę od poprzednich ekspozycji.

 

* C *

 

Cityboard
rodzaj wielkoformatowego nośnika reklamy zewnętrznej. Cityboard jest oświetloną, wolnostojącą tablicą reklamową o wymiarach 6 x 3m, zlokalizowaną przy drogach o dużym natężeniu ruchu.

 

Citylight
rodzaj reklamy zewnętrzne eksponowany na podświetlanych od wewnątrz nośnikach o wymiarach 120x180 cm - umieszczane w miejscach o dużym nasileniu ruchu, co gwarantuje docieralność reklamy do szerokiego kręgu klientów. Dizięki podświetleniu plakat jest widoczny również w nocy. Możliwe jest drukowanie dwustronne, podkreślające barwy lub w technice ->day&night.

 

CMYK
(Cyan - jasnoniebieski, Magenta - purpurowy, Yellow - żółty, Black - czarny) - zestaw podstawowych kolorów w subtraktywnym modelu barw. Mieszając je w różnych proporcjach można otrzymać dowolny inny kolor (z wyjątkiem białego). Ponieważ z powodu zanieczyszczeń zawartych w atramentach drukarek nie jest możliwe otrzymanie prawdziwej czerni - trzy podstawowe kolory zostały uzupełnione czarnym.
Computer-to-Plate, Computer-to-Screen
Technologia Computer-to-Plate (CtP) - można to przetłumaczyć obrazowo: "z komputera na blachę" - jest powszechnie znana jako metoda cyfrowego wytwarzania metalowych form drukowych dla offsetu. Coraz częściej jednak bezpośrednio z cyfrowego obrazu uzyskuje się inne rodzaje form drukowych - także do sitodruku. W tym przypadku technologię tę nazywa się CtS, Computer-to-Screen. (słowo screen ma w angielskim wiele znaczeń - także parawan, przesiewacz, raster, co pozwala na zrozumienie terminu CtS w odniesieniu do sitodruku).

 

Cromalin
lub colour proof to próbny wydruk pełno kolorowej reklamy prasowej, służący jako wzorzec przy ustawianiu kolorystyki na maszynie drukarskiej. Cromalin powstaje w wyniku nałożenia na siebie czterech odpowiednio rozseparowanych kolorów CMYK.
 
* D *

 

Day&Night
specjalna technika druku dwustronnego (druk z poddrukiem), dzięki której pewne elementy ekspozycji ujawniają się dopiero po podświetleniu. Polega to na nadrukowaniu na stronie wierzchniej (day) odmiennych motywów, aniżeli na stronie spodniej (night).

 

Diapazon
rodzaj nośnika reklamy zewnętrznej, zazwyczaj jest to nieoświetlona plansza o wymiarach 1,4 x 2 m, umocowana w betonowej donicy ustawionej przy ciągach komunikacyjnych.

 

Diapozytyw
pozytyw fotograficzny wykonany na materiale przezroczystym

 

dpi
(ang. dots per inch) ilość punktów rastrowych na długości cala.

 

Druk cyfrowy
technikia drukowania bez form drukowych, bezpośrednio z cyfrowego pliku graficznego. Odbywa się na specjalnych maszynach przypominających logiką wielkie termosublimacyjne drukarki atramentowe o szczególnie wyśrubowanych parametrach technologicznych. Specjalne farby (tusze solwentowe) są odporne na warunki atmosferyczne. Druk cyfrowy wypełnia lukę pomiędzy wydrukami z ploterów a typowymi odmianami tradycyjnego druku offsetowego.

 

Druk offsetowy
(ang. offset printing) technika drukowania płaskiego polegająca na -> drukowaniu pośrednim farbami mazistymi. Forma drukowa ma postać specjalnie przygotowanej płyty offsetowej, tzw. blachy.

 

Druk pośredni
technika polegająca na przeniesieniu farby z formy drukowej na cylinder gumowy a następnie na papier.

 

* E *

 

EPS
(ang. Encapsulated PostScript) format pliku grafiki komputerowej, opracowany przez Adobe Systems Inc., zapisany w języku PostScript. Może zawierać również całą stronicę w postaci danych np. krzywe Bezier'a, fonty, mapy bitowe. Pliki EPS mogą być skalowane do dowolnego rozmiaru i są często wymieniane pomiędzy specjalistami DTP, grafikami i wydawcami.

 

* F *

 

Falcowanie
złamywanie (składanie) arkusza papieru po zadrukowaniu, w celu otrzymania żądanego formatu z kolejną numeracją stronic.

 

Forma drukowa
prosta lub okrągła, metalowa lub z innego tworzywa powierzchnia z wypukłym, wklęsłym lub płaskim rysunkiem, przeznaczonym do drukowania.

 

Frontlight
1. złożone tkaniny stanowiące podłoże do jednostronnego druku grafiki używanej przede wszystkim w reklamie zewnętrznej. Frontlight zbudowany jest z tkaniny poliestrowej (niekiedy, głównie w plandekach samochodowych, jest to płótno) stanowiącej warstwę nośną oraz powleczenia winylowego przystosowanego do druku. Stosowany do wykonywania banerów, plandek, namiotów, markiz. 2. Nośnik reklamy zewnętrznej oświetlany od zewnątrz.

 

* G *

 

Gramatura
ciężar jednego metra kwadratowego wytworu papierniczego (bibułki, papieru, kartonu, tektury) wyrażony w gramach.

 

* H *

 

Hologram
druk laserowy, który daje wrażenie trójwymiarowości, często tzw. kolorami specjalnymi (srebrny, złoty) .

 

Histogram
wykres ilustrujący np. rozkład barw podstawowych występujący w obrazie. Najczęściej w formie słupka.

 

* I *

 

Impregnowanie
nakładanie na powierzchnię druku, opakowania lub wyrobu papierowego cienkij warstwy stopionej substancji, np. parafiny lub topliwych mieszanek. zabieg wykonuje się w celu zwiększenia wytrzymałości, nadania połysku i zmniejszenia przepuszczalności.

 

* J *

 

Justowanie
wyrównywanie odległości między literami i wyrazami w tekście. Tekst może być wyrównany do lewego lub prawego marginesu lub obydwu marginesów łącznie.

 

* K *

 

Kaszerowanie
oklejenie cienkim papierem (tutaj zadrukowanym) lub folią kartonu, tektury falistej itp. w celach dekoracyjnych lub użytkowych. Termin odnosi się także do oklejania papierem powierzchni z tworzyw sztucznych. Typowym przykładem kaszerowania w celach użytkowych jest oklejanie cienkim, zadrukowanym papierem powierzchni tektury falistej lub płyt z tworzywa przeznaczonych na standy lub POSy, których nie da się bezpośrednio zadrukować na maszynie drukarskiej z powodu ich grubości oraz struktury.

 

Krój pisma
komplet znaków drukarskich o jednakowym rysunku oczka. Poszczególne kroje łączą się w grupy pism drukarskich, mające niektóre cechy wspólne. Każdy krój ma swoją nazwę i występuje na ogół w kilku odmianach.

 

* L *

 

Laminowanie
pokrywanie wydruków poprzez wprasowanie folii pod ciśnieniem i w temperaturze ponad 1000 C. Dzięki temu procesowi wydruk jest bardziej odporny na działanie czynników zewnętrznych, a przez to bardziej wytrzymały. Dodatkowo laminowana powierzchnia nabiera połysku, podnosząc tym samym jakość danej publikacji.

 

LPI
(ang. Lines Per Inch) linie na cal, nazywane również liniaturą rastra.

 

* Ł *

 

Łamanie
optyczne ukształtowanie powierzchni dowolnej publikacji, zazwyczaj powierzchnia podzielona jest na szpalty lub bloki. W tym schemacie umieszcza się teksty, nagłówki, zdjęcia i ogłoszenia.

 

* M *

 

Megaboard
wielkoformatowy nośnik reklamy zewnętrznej o wymiarach co najmniej 12x4m.

 

Mobile
jeden z rodzajów nośników reklamy zewnętrznej. Zazwyczaj są to tablice reklamowe wielkości billboardu o powierzchni 12 m kw instalowane na przyczepach ciągniętych przez samochody poruszających się po ustalonych trasach w określonych porach dnia w wolnym tempie umożliwiającym odczytanie tekstu i obejrzenie rysunków lub fotografii.

 

* N *

 

Nakład
liczba jednego wydania druku.

 

* O *

 

Outdoor
jest terminem powszechnie używanym w mediach i reklamie, oznacza
reklama eksponowana na zewnątrz na tablicach reklamowych, słupach ulicznych, ścianach budynków, wiatach przystankowych itp.

 

* P *

 

POS
(ang Point of Sale Materials) materiały promocyjne znajdujące się w miejscu sprzedaży. Przykładem materiałów typu POS są różnego rodzaju plakaty reklamowe, zawieszki, podstawki, ulotki, katalogi. W polskiej terminologii reklamowej przetłumaczono skrót na "Pomocniki Owocnej Sprzedaży".

 

PostScript
język opisu strony (publikacji) wykorzystywany do przekazywania informacji z komputera do urządzeń wyjściowych (np. naświetlarki, drukarki, plotera, cyfrowej maszyny drukarskiej).

 

* R *

 

Raster
struktura umożliwiającą zamianę tonów ciągłych na punkty (lub inne elementy) dające wrażenie odcieni szarości (lub barwy). W przypadku rastrowania klasycznego (autotypijnego, AM - modulowanego amplitudowo) elementy rastra są ustawione w jednakowych odległościach od siebie wyznaczając tzw. siatkę rastra (o stałej wielkości) oraz różnią się od siebie wielkością. Im większe punkty tym większe pokrycie powierzchni i tym ciemniejszy obraz. Raster klasyczny charakteryzuje liniatura (gęstość rastra). W przypadku rastrowania stochastycznego (FM-modulowanego częstotliwościowo) nie występuje stały rozkład punktów, lecz punkty o stałej średnicy (wielkości) są rozmieszczone w różnych odległościach od siebie.

 

RIP
(ang. Raster Image Processor) urządzenie (RIP sprzętowy) lub program (RIP programowy), zamieniający dane zapisane w języku PostScript na obraz rastrowy dostosowany do współpracującego urządzenia (naświetlarki, drukarki, itp.). Plik rastrowy jest dostosowywany do zadanej rozdzielczości urządzenia.

 

* S *

 

Separacja barw
technika tworzenia grafiki kolorowej. Polega na nakładaniu na siebie kilku warstw przedstawiających ten sam obraz (każda z nich jest w innym kolorze). Najczęściej dokonuje się rozdziału na cztery kolory, wykorzystując format CMYK (z angielskiego Cyjan, Magenta, Yellow, Black - niebieski, czerwony, żółty, czarny). Większość programów składu komputerowego umożliwia rozdzielenie kolorów do celów drukarskich.

 

Spad
obszary druku, które wychodzą poza krawędź ostatecznej publikacji. Spad pozwala zapewnić, że obszar druku będzie dochodził do samej krawędzi.

 

Sztancowanie
patrz -> wykrawanie.

 

* T *

 

Tinta
jednolite tło zadrukowane, złożone z elementów zecerskich (np. kropek) albo z płyty wygrawerowanej względnie giloszowanej. Zwykle tinta drukowana jest jasną farbą na której drukuje się następnie tekst, rysunek lub inicjał farbą ciemną.

 

* U *

 

Układ typograficzny
rozmieszczenie tekstu, ilustracji i różnych elementów graficznych na stronie książki, czasopisma, gazety lub innego wydawnictwa, uwzględniające format papieru i kolumny, wielkość marginesów, krój i stopień pisma, usytuowanie tytułów, a wszystko dobrane odpowiednio do treści i przeznaczenia publikacji. Najczęściej są stosowane układy typograficzne: asymetryczny, blokowy, chorągiewkowy, swobodny, symetryczny (klasyczny, osiowy) i wielołamowy.

 

* W *

 

Wydruki próbne
wzorniki dostarczane do drukarni dla uzyskania zgodności kolorów uzyskanych na monitorze w fazie projektu, z kolorami finalnej pracy. Rozróżniamy tu:
- cromalin - wydruk próbny nie wymagający kąpieli w odczynnikach wykonywany na podstawie klisz projektu, jest to technologia szczególnie wiernie oddająca kolory
- matchprint - jak wyżej, ale z kąpielą w odczynnikach
- proof cyfrowy - wydruk próbny generowany bezpośrednio z pliku projektowego do specjalnej drukarki atramentowej.
Uwaga! Po oddaniu pracy do drukarni z załączonymi wydrukami próbnymi klient ma prawo wymagać od drukarni uzyskania zgodności kolorystycznej, która w innym wypadku może być problematyczna, lub co gorzej, może się stać źródłem konfliktu z wykonawcą.

 

Wykrawanie
sztancowanie, sposób wycinania z arkusza, stosu materiału, np. druków, użytków o żądanym kształcie i formacie zgodnym z wykrojnikiem.